खाना पकाउने इन्धनको प्रयोगको अवस्था - ठाकुरबाबा नगरपालिका (Cooking Fuel Usage - thakurbaba Metropolitan City)

ठाकुरबाबा नगरपालिकामा खाना पकाउने इन्धनको प्रयोगको अवस्था

परिचय

खाना पकाउने इन्धनको प्रयोग एक महत्वपूर्ण भौतिक सूचक हो जसले समुदायको जीवनस्तर, वातावरणीय स्वास्थ्य र स्वच्छ ऊर्जामा पहुँचको अवस्थालाई दर्शाउँछ। खाना पकाउनको लागि प्रयोग गरिने इन्धनको प्रकारले स्वास्थ्यमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्नुका साथै वातावरणीय दिगोपना र आर्थिक-सामाजिक अवस्थाको पनि संकेत गर्दछ। यस खण्डमा ठाकुरबाबा नगरपालिकाको विभिन्न वडाहरूमा प्रयोग हुने खाना पकाउने इन्धनको विस्तृत विश्लेषण प्रस्तुत गरिएको छ।

ठाकुरबाबा नगरपालिकामा कुल ११,५६५ घरधुरी मध्ये१५.२०% घरधुरीले एल.पी. ग्याँस,८३.७९% घरधुरीले दाउरा/काठ/कोइला, र०.९१% घरधुरीले गोबर ग्याँसको प्रयोग गर्दछन्।

खाना पकाउने इन्धनको वितरण

ठाकुरबाबा नगरपालिकामा खाना पकाउने इन्धनको प्रयोगको वितरण निम्नानुसार रहेको छ:

खाना पकाउने इन्धन अनुसार वितरण

कुल घरधुरी: ११,५६५

पाई चार्ट

तालिका

क्र.सं.खाना पकाउने इन्धनको प्रकारघरधुरीप्रतिशत
दाउरा/काठ/कोइला९,६९०८३.७९%
एल.पी. ग्याँस१,७५८१५.२०%
मट्टितेल०.०२%
विद्युत०.०७%
गोबर ग्याँस१०५०.९१%
गोबर/गुँइठा०.०१%
अन्य०.०१%
जम्मा११,५६५१००.००%

खाना पकाउने इन्धनको वितरण

दाउरा/काठ/कोइला८३.७९%
एल.पी. ग्याँस१५.२०%
मट्टितेल०.०२%
विद्युत०.०७%
गोबर ग्याँस०.९१%
गोबर/गुँइठा०.०१%
अन्य०.०१%

वडा अनुसार खाना पकाउने इन्धनको प्रयोग

वडा अनुसार विभिन्न प्रकारको खाना पकाउने इन्धनको वितरण

वडागत स्वच्छ इन्धन प्रयोग

विभिन्न वडाहरूमा स्वच्छ इन्धन (एल.पी. ग्याँस, विद्युत, बायोग्यास) प्रयोग गर्ने घरधुरीको तुलना

वडागत खाना पकाउने इन्धनको विश्लेषण

वडा अनुसार खाना पकाउने इन्धनको प्रयोगको विस्तृत विश्लेषण

वडा नं.जम्मा घरधुरीदाउरा/काठ/कोइलाएल.पी. ग्याँसमट्टितेलविद्युतगोबर ग्याँसगोबर/गुँइठाअन्य
वडा १,६११९४३
(५८.५४%)
६५८
(४०.८४%)
(०.०६%)
(०.००%)
(०.४३%)
(०.०६%)
(०.०६%)
वडा १,६९९१,५०७
(८८.७०%)
१७६
(१०.३६%)
(०.००%)
(०.००%)
१६
(०.९४%)
(०.००%)
(०.००%)
वडा १,६१५१,३४३
(८३.१६%)
२५२
(१५.६०%)
(०.००%)
(०.२५%)
१६
(०.९९%)
(०.००%)
(०.००%)
वडा १,२३१९४८
(७७.०१%)
२३०
(१८.६८%)
(०.००%)
(०.२४%)
५०
(४.०६%)
(०.००%)
(०.००%)
वडा १,३७४१,२८१
(९३.२३%)
८६
(६.२६%)
(०.००%)
(०.००%)
(०.५१%)
(०.००%)
(०.००%)
वडा ८८२६५१
(७३.८१%)
२२६
(२५.६२%)
(०.००%)
(०.००%)
(०.५७%)
(०.००%)
(०.००%)
वडा ९१९९११
(९९.१३%)
(०.७६%)
(०.००%)
(०.११%)
(०.००%)
(०.००%)
(०.००%)
वडा १,०१७९५९
(९४.३०%)
५४
(५.३१%)
(०.१०%)
(०.००%)
(०.२९%)
(०.००%)
(०.००%)
वडा १,२१७१,१४७
(९४.२५%)
६९
(५.६७%)
(०.००%)
(०.००%)
(०.०८%)
(०.००%)
(०.००%)
पालिका जम्मा११,५६५९,६९०
(८३.७९%)
१,७५८
(१५.२०%)
(०.०२%)
(०.०७%)
१०५
(०.९१%)
(०.०१%)
(०.०१%)

वडागत खाना पकाउने इन्धनको वितरण

वडा १

कुल घरधुरी: १,६११

दाउरा/काठ/कोइला५८.५%
एल.पी. ग्याँस४०.८%
मट्टितेल०.१%
गोबर ग्याँस०.४%
गोबर/गुँइठा०.१%
अन्य०.१%

वडा २

कुल घरधुरी: १,६९९

दाउरा/काठ/कोइला८८.७%
एल.पी. ग्याँस१०.४%
गोबर ग्याँस०.९%

वडा ३

कुल घरधुरी: १,६१५

दाउरा/काठ/कोइला८३.२%
एल.पी. ग्याँस१५.६%
विद्युत०.२%
गोबर ग्याँस१.०%

वडा ४

कुल घरधुरी: १,२३१

दाउरा/काठ/कोइला७७.०%
एल.पी. ग्याँस१८.७%
विद्युत०.२%
गोबर ग्याँस४.१%

वडा ५

कुल घरधुरी: १,३७४

दाउरा/काठ/कोइला९३.२%
एल.पी. ग्याँस६.३%
गोबर ग्याँस०.५%

वडा ६

कुल घरधुरी: ८८२

दाउरा/काठ/कोइला७३.८%
एल.पी. ग्याँस२५.६%
गोबर ग्याँस०.६%

वडा ७

कुल घरधुरी: ९१९

दाउरा/काठ/कोइला९९.१%
एल.पी. ग्याँस०.८%
विद्युत०.१%

वडा ८

कुल घरधुरी: १,०१७

दाउरा/काठ/कोइला९४.३%
एल.पी. ग्याँस५.३%
मट्टितेल०.१%
गोबर ग्याँस०.३%

वडा ९

कुल घरधुरी: १,२१७

दाउरा/काठ/कोइला९४.२%
एल.पी. ग्याँस५.७%
गोबर ग्याँस०.१%

खाना पकाउने इन्धनको प्रयोगको विश्लेषण

ठाकुरबाबा नगरपालिकामा खाना पकाउने इन्धनको प्रयोगको विश्लेषण गर्दा, समग्रमा१६.१८% घरधुरीले स्वच्छ इन्धन (एल.पी. ग्याँस, विद्युत, गोबर ग्याँस) प्रयोग गर्दछन्। वडागत रूपमा हेर्दा वडा नं. मा सबैभन्दा बढी स्वच्छ इन्धन प्रयोग गरिएको छ, जहाँ ४१.२८% घरधुरीहरूले स्वच्छ इन्धन प्रयोग गर्दछन्।

दाउरा/काठ/कोइलाWood/Firewood/Coal

८३.७९%

९,६९० घरधुरी(9,690 households)

एल.पी. ग्याँसLP Gas

१५.२०%

१,७५८ घरधुरी(1,758 households)

खाना पकाउने इन्धन प्रयोगको विस्तृत विश्लेषणDetailed Cooking Fuel Usage Analysis of thakurbaba

स्वच्छ इन्धन प्रयोगमा अग्रणी वडाWard with Best Clean Fuel Usage in thakurbaba Metropolitan City

वडा

स्वच्छ इन्धन प्रयोग: ४१.२८%41.28% clean fuel usage

विशेषताहरू

यस वडामा स्वच्छ इन्धन (एल.पी. ग्याँस, विद्युत, गोबर ग्याँस) को प्रयोग उच्च छ, जुन पालिकाको औसतभन्दा २५.१०% ले बढी छ।

यसले यस वडाको आर्थिक अवस्था राम्रो भएको र आधुनिक इन्धनमा पहुँच बढी भएको संकेत गर्दछ, जसले यहाँको जनताको वातावरणीय स्वास्थ्य र जीवनस्तरमा सकारात्मक प्रभाव पारेको छ।

स्वच्छ इन्धन प्रयोगमा पछाडि परेको वडाWard with Lowest Clean Fuel Usage in thakurbaba

वडा

स्वच्छ इन्धन प्रयोग: ०.८७%0.87% clean fuel usage

सुधार आवश्यक

यस वडामा स्वच्छ इन्धनको प्रयोग न्यून छ। अधिकांश घरधुरीहरूले दाउरा/काठ/कोइला जस्ता परम्परागत इन्धन प्रयोग गर्ने गर्दछन्, जसले स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर पार्नुका साथै वातावरणीय विनाशमा योगदान पुर्‍याउँछ।

स्वच्छ इन्धन सूचकाङ्क

३२.९

मध्यम स्तर

सूचकाङ्क विवरण: स्वच्छ इन्धन सूचकाङ्क विभिन्न इन्धन प्रकारहरूको प्रयोग र तिनीहरूको वातावरणीय प्रभावको भारित औसतमा आधारित छ।

व्याख्या: ३२.९ अंकले मध्यम स्वच्छ इन्धन प्रयोग दर्शाउँछ। यसमा सुधारका लागि एल.पी. ग्याँस र विद्युतको पहुँच र प्रयोग बढाउनुपर्ने देखिन्छ।

इन्धन प्रयोग विश्लेषण

स्वच्छ इन्धन प्रयोग
एल.पी. ग्याँस१५.२०%
विद्युत०.०७%
स्वच्छ इन्धनको जम्मा१६.१८%

कुल १,८७१ घरधुरीले स्वच्छ इन्धन प्रयोग गर्दछन्

स्वच्छ इन्धन प्रवर्द्धन रणनीति

ठाकुरबाबा नगरपालिकामा खाना पकाउने इन्धनको प्रयोगको तथ्याङ्क विश्लेषणबाट निम्न रणनीतिहरू अवलम्बन गर्न सकिन्छ:

१.
स्वच्छ इन्धन सब्सिडी कार्यक्रम: ८३.८२% घरधुरीहरूले अझै परम्परागत इन्धन प्रयोग गर्ने हुनाले त्यस्ता घरधुरीहरूलाई एल.पी. ग्याँस, विद्युतीय चुल्हो, वा बायोग्यास जडानमा अनुदान तथा सहुलियत उपलब्ध गराउने।
२.
सुधारिएको चुल्हो कार्यक्रम विस्तार: वडा नं. मा स्वच्छ इन्धनको प्रयोग अत्यन्त न्यून भएकोले त्यस क्षेत्रमा सुधारिएको चुल्हो वितरण र प्रशिक्षण कार्यक्रम संचालन गर्ने।
३.
बायोग्यास प्रवर्द्धन: पशुपालन गर्ने घरधुरीहरूमा बायोग्यास प्लान्ट जडान गर्न प्राविधिक र आर्थिक सहयोग उपलब्ध गराई स्वच्छ इन्धनको प्रयोगलाई बढावा दिने।
४.
विद्युतीय चुल्हो प्रवर्द्धन: विद्युत पहुँच भएका तर अझै परम्परागत इन्धन प्रयोग गर्ने घरधुरीहरूमा विद्युतीय चुल्हो प्रयोगको लाभ, सुरक्षित प्रयोग विधि र महत्व बारे जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने।
५.
नवीकरणीय ऊर्जा प्रवर्द्धन: सौर्य ऊर्जा, वायु ऊर्जा आदि नवीकरणीय स्रोतहरूको विकास र विस्तारमा लगानी बढाई स्थानीय स्तरमा विद्युत उत्पादन र वितरण प्रणाली सुदृढ गर्न सहयोग गर्ने।

यसरी ठाकुरबाबा नगरपालिकामा खाना पकाउने इन्धनको प्रयोगको विश्लेषणले पालिकामा स्वच्छ र वातावरणमैत्री इन्धनको पहुँच र प्रयोग बढाउनका लागि लक्षित कार्यक्रम संचालन गर्न आवश्यक सूचना उपलब्ध गराउँछ। यसले घरभित्रको वायु प्रदूषण कम गरी महिला तथा बालबालिकाको स्वास्थ्य सुधार, वन विनाश कम गर्ने र समग्र पर्यावरणीय सन्तुलन कायम गर्न सहयोग पुर्‍याउँछ।